Onze uitgangspunten:
Wij beperken ons tot de behandeling van overgewicht veroorzaakt door culturele factoren oftewel leefstijl. Wij gaan niet in op overgewicht veroorzaakt door lichamelijke en/of psychische factoren, omdat dit buiten onze deskundigheid valt.
Bepaalde onbewuste gewoonten en ideeën hebben overgewicht veroorzaakt en houden dit in stand. De meeste mensen weten tegenwoordig wel hoe zij moeten afvallen: minder eten en meer bewegen. Toch is dit in de praktijk meestal niet zo eenvoudig, zoals blijkt uit het aantal mensen met overgewicht in Nederland.
Een analyse van de eetcultuur kan een belangrijk hulpmiddel zijn bij het behandelen van overgewicht.
Wij hanteren hierbij het model van eetculturen van Douglas/Schrover (2005) waarbij eetcultuur geanalyseerd wordt naar analogie van een taal. Er worden drie dimensies onderscheiden:
1. Semantiek: de betekenissen die de groep aan eten geeft, de waarden die bij eten horen. Dit is het immateriële, abstracte deel van de eetcultuur, waarbij het vooral gaat om ideeën, opvattingen, gevoelens en belevingen met betrekking tot eten.
Wanneer er sprake is van overgewicht is het van belang te onderzoeken of het overgewicht veroorzaakt is en/of in stand wordt gehouden door bepaalde opvattingen over eten.
2. Grammatica: de regels voor koken en eten. Hierbij gaat het om zaken als wie kookt er, waar doe je boodschappen, wanneer eet je, met wie, hoe bereid je het eten, etc. Het gaat in deze dimensie om waarneembaar gedrag.
In geval van overgewicht is het belangrijk te achterhalen welke regels en gebruiken het overgewicht veroorzaakt hebben en in stand houden. Wordt er bijvoorbeeld veel in olie gebakken of juist gekookt? Wordt er op onregelmatige tijden gegeten? Hoeveel eetmomenten zijn er op een dag?
3. Idioom: de ingrediënten. Ieder menselijk lichaam heeft dagelijks een uitgebalanceerde hoeveelheid koolhydraten , eiwitten, vetten, vitaminen en mineralen nodig om goed te kunnen functioneren. Welke voedingsmiddelen gebruikt worden om in eze behoefte te voorzien in cultureel bepaald.
Wanneer er sprake is van overgewicht is het van belang een inventarisatie te maken van de voedingsmiddelen die de groep gewoon is te gebruiken. Wordt er veel brood gegeten, worden er volkoren producten gebruikt, hoeveel zoetigheid wordt er gegeten, etc.
Wanneer men overgewicht wil behandelen is het van belang te weten in welke dimensie(s) het overgewicht ontstaat en in stand wordt gehouden. Die dimensie zal bij de behandeling extra aandacht moeten krijgen.
|
